Chuyển đổi số không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành một phần của cuộc sống hằng ngày. Từ việc khám chữa bệnh bằng Sổ sức khỏe điện tử, sử dụng ứng dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin trên điện thoại đến thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, công nghệ số đang hiện diện trong mọi gia đình.
Tuy nhiên, bên cạnh những người đã sử dụng thành thạo điện thoại thông minh và các ứng dụng số, vẫn còn nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ, còn gặp khó khăn khi thực hiện các thao tác trên môi trường số. Chỉ một thao tác đăng nhập, xác thực tài khoản hay nộp hồ sơ trực tuyến cũng có thể trở thành rào cản đối với họ
.
Xuất phát từ thực tế đó, phong trào “Bình dân học vụ số” đang triển khai xây dựng mạng lưới “Đại sứ số” theo mô hình Người hướng dẫn (mentor) – Người học (mentee). Mỗi người biết sẽ hướng dẫn ít nhất 05 người chưa biết; mỗi người thành thạo sẽ hỗ trợ những người còn hạn chế kỹ năng số; mỗi gia đình, mỗi thôn, khu dân cư sẽ trở thành một điểm lan tỏa tri thức số trong cộng đồng.
Tại xã Vĩnh Hưng, lực lượng nòng cốt của mạng lưới “Đại sứ số” là các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên, cán bộ, công chức, giáo viên, nhân viên y tế, những người có kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và đặc biệt là các em học sinh, sinh viên. Đây là những người có điều kiện tiếp cận công nghệ nhanh nhất và cũng là những người có thể hỗ trợ cộng đồng hiệu quả nhất.
Mỗi thôn, khu dân cư hãy phát huy vai trò của Tổ Công nghệ số cộng đồng với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”. Không cần những lớp học lớn hay những thiết bị hiện đại, việc phổ cập kỹ năng số có thể bắt đầu từ những việc rất đơn giản như hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng VNeID, tích hợp thẻ bảo hiểm y tế, tra cứu thông tin trên Cổng thông tin điện tử, thanh toán tiền điện, tiền nước qua ứng dụng ngân hàng hoặc nộp hồ sơ trực tuyến ngay trên điện thoại thông minh.
Đối với mỗi gia đình, hãy coi việc học kỹ năng số là trách nhiệm chung của các thành viên. Mỗi hộ gia đình nên có ít nhất một người thành thạo công nghệ số để hướng dẫn cho ông bà, cha mẹ và người thân. Các em học sinh, sinh viên không chỉ là người học mà còn là những “Đại sứ số” trong chính gia đình mình. Chỉ cần dành một ít thời gian để hướng dẫn ông bà cách gọi video cho con cháu, hướng dẫn cha mẹ cách thanh toán trực tuyến, sử dụng VNeID hoặc tra cứu thông tin cần thiết trên mạng, các em đã góp phần xây dựng “Gia đình số” và giúp người thân tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ hiện đại.
Đối với các hộ kinh doanh, tiểu thương, hợp tác xã và người dân sản xuất nông nghiệp, kỹ năng số còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế. Việc sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt, quảng bá sản phẩm trên môi trường mạng, tham gia thương mại điện tử hay sử dụng các nền tảng số trong sản xuất, kinh doanh sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.
Tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả của xã, UBND xã đã bố trí nhân sự hỗ trợ, hướng dẫn người dân khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Người dân gặp khó khăn trong quá trình sử dụng Cổng Dịch vụ công trực tuyến sẽ được hướng dẫn trực tiếp, bảo đảm ai cũng có thể tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công số một cách thuận tiện. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng của mạng lưới “Đại sứ số” theo định hướng của phong trào “Bình dân học vụ số”.
Thời gian qua, phong trào “Bình dân học vụ số” tại xã Vĩnh Hưng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hàng nghìn người dân đã được hỗ trợ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID và các tiện ích số thiết yếu. Tuy nhiên, để xây dựng thành công xã hội số, không thể chỉ trông chờ vào cơ quan nhà nước hay Tổ Công nghệ số cộng đồng mà cần sự tham gia của toàn thể nhân dân.
UBND xã Vĩnh Hưng kêu gọi mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, giáo viên, học sinh, sinh viên và mỗi người dân hãy trở thành một “Đại sứ số”. Hãy bắt đầu từ những việc đơn giản nhất: hướng dẫn ít nhất 05 người thân, hàng xóm hoặc đồng nghiệp sử dụng các nền tảng số và dịch vụ số thiết yếu. Khi mỗi người giúp được 05 người, mỗi gia đình giúp được một gia đình, mỗi thôn giúp được một thôn, tri thức số sẽ được lan tỏa mạnh mẽ trong toàn cộng đồng.
Chuyển đổi số thành công không nằm ở những công nghệ hiện đại nhất mà nằm ở việc mọi người dân đều biết sử dụng công nghệ để phục vụ cuộc sống. Mỗi người dân là một “Đại sứ số”, mỗi gia đình là một “Gia đình số”, mỗi thôn, khu dân cư là một cộng đồng số. Đó chính là nền tảng vững chắc để xây dựng xã Vĩnh Hưng phát triển hiện đại, văn minh, hạnh phúc và không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.