Lễ hội Đại Đồng là lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của cộng đồng cư dân làng Bích Đại và Đồng Vệ xưa, nay thuộc xã Vĩnh Hưng, tỉnh Phú Thọ. Trải qua nhiều thế hệ, lễ hội được gìn giữ, trao truyền và trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân địa phương, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Lễ hội gắn liền với tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng, được tổ chức trong không gian văn hóa truyền thống tại đình Bích Đại, miếu Đồng Vệ và đình Đồng Vệ, với các nghi thức tế lễ, rước kiệu cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc.

Theo truyền thuyết dân gian được lưu truyền tại địa phương và tư liệu trong hồ sơ di sản, Đức Thánh Đại Vương có tên là Thiên Tích, sinh ngày 20 tháng Giêng, dưới thời vua Hùng Huy Vương. Ngài là người tài giỏi, tinh thông võ lược, có công giúp vua đánh đuổi giặc Ân, bảo vệ đất nước. Tương truyền, sau khi lập công, Ngài đến vùng đất Bích Đại, Đồng Vệ, nhận thấy nơi đây có phong cảnh hữu tình, nhân dân hiền hậu nên đã lập hành cung. Trong thời gian ở đây, Ngài truyền dạy nhân dân các nghề sản xuất như cày ruộng, cấy lúa, trồng dâu, nuôi tằm, canh cửi, giúp nhân dân phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống.

Để tưởng nhớ và tri ân công đức của Ngài, nhân dân địa phương đã lập đình, miếu phụng thờ, duy trì các nghi lễ truyền thống qua nhiều thế hệ. Trong đó, lễ rước kiệu là một nghi thức tiêu biểu, thể hiện lòng thành kính của cộng đồng đối với vị Thành hoàng được nhân dân tôn thờ.

Hình ảnh Lễ hội rước kiệu Đại Đồng tháng 3/2026 (tức 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026)

Theo hồ sơ di sản, trong các lễ tiết truyền thống của Đại Đồng, ba lễ tiết chính được cộng đồng đặc biệt coi trọng gồm: Lễ hội Trâu rơm bò rạ (ngày 4 tháng Giêng), Tiệc sinh Thánh – Lễ rước kiệu (ngày 20 tháng Giêng) và Tiệc mừng công – Lễ rước kiệu (ngày 10 tháng Chín âm lịch).

Các nghi thức tế lễ, rước kiệu cùng những trò chơi, trò diễn dân gian không chỉ tái hiện đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất của cư dân nông nghiệp mà còn thể hiện ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng dân gian, ngày 27/5/2021, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 1735/QĐ-BVHTTDL đưa Lễ hội xã Đại Đồng vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình lễ hội truyền thống. Việc được ghi danh à sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa đặc sắc do cộng đồng sáng tạo, giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ; đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo vệ, phát huy giá trị di sản gắn với vai trò chủ thể của cộng đồng.  

Năm 2026, Lễ hội Đại Đồng được tổ chức trên địa bàn xã Vĩnh Hưng với các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa, văn nghệ, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân.

Theo chương trình dự kiến, lễ hội Đại Đồng năm 2026 diễn ra trong ba ngày, từ ngày 18 đến ngày 20/10/2026 ((tức ngày 09 đến ngày 11 tháng 9 năm Bính Ngọ), tại miếu Đồng Vệ, Đình Bích Đại và các tuyến đường trong hành trình rước kiệu.Trong đó, ngày 18 tháng 10 năm 2026 tức ngày mùng 9 tháng 9 năm Bính Ngọ sẽ diễn ra lễ mở cửa đình Bích Đại và miếu Đồng Vệ; thực hiện nghi lễ dâng hương, mở cửa di tích, chỉnh trang không khí lễ hội. Tối 19h sẽ diễn ra chương trình liên hoan văn nghệ” Làng vui chơi- làng ca hát” và giao lưu văn nghệ tại miếu Đồng Vệ. Ngày 19 và ngày 20 tháng 10 ( tức ngày 10 và 11 tháng 9 năm Bính Ngọ sẽ diễn ra lễ rước kiệu theo nghi thức truyền thống.

Việc tổ chức lễ hội nhằm tiếp tục bảo tồn các nghi lễ truyền thống, tôn vinh giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản. Lễ hội Đại Đồng năm 2026 không chỉ là dịp để nhân dân hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công đức Đức Thánh Đại Vương mà còn là cơ hội để tiếp tục quảng bá những nét đẹp văn hóa của quê hương Vĩnh Hưng, góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong giai đoạn mới.

Nguồn tư liệu: Hồ sơ Lý lịch di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Đại Đồng (2020); Quyết định số 1735/QĐ-BVHTTDL ngày 27/5/2021 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; chương trình tổ chức Lễ hội Đại Đồng năm 2026.